Exercices corrigés⚓︎
Ces exercices sont corrigés en classe avec beaucoup plus de détails à l'oral. Vous devez être capable de pouvoir les refaire, les grandes lignes vous sont données ici, pour vous aider à les refaire.
Ex 62 p 197⚓︎
Pour chaque question, il est conseillé de faire un schéma qui illustre chaque angle avec son point image.
Question 1
- \(\cos\left(\dfrac{-\pi}3\right) = \cos\left(\dfrac{\pi}3\right) = \dfrac12\)
- \(\sin\left(\dfrac{-7\pi}4\right) = \sin\left(\dfrac{-7\pi}4 + 2\pi\right) = \sin\left(\dfrac{\pi}4\right) = \dfrac{\sqrt2}2\)
Ainsi \(\cos\left(\dfrac{-\pi}3\right) - \sin\left(\dfrac{-7\pi}4\right) = \dfrac12 - \dfrac{\sqrt2}2 = \dfrac{1-\sqrt2}2\)
Question 2
- \(\cos\left(\dfrac{5\pi}3\right) = \cos\left(\dfrac{5\pi}3 - 2\pi\right) = \cos\left(\dfrac{-\pi}3\right) = \cos\left(\dfrac{\pi}3\right) = \dfrac{1}2\)
- \(\sin(2\pi) = \sin(0) = 0\)
- \(\cos\left(\dfrac{-\pi}6\right) = \cos\left(\dfrac{\pi}6\right) = \dfrac{\sqrt3}2\)
Ainsi \(\cos\left(\dfrac{5\pi}3\right) - \sin(2\pi) + \cos\left(\dfrac{-\pi}6\right) = \dfrac{1}2 - 0 + \dfrac{\sqrt3}2 = \dfrac{1+\sqrt3}2\)
Question 3
- \(\cos(-2018\pi) = \cos(-1009×2\pi) = \cos(0) = 1\)
- \(\cos\left(\dfrac{-\pi}4\right) = \cos\left(\dfrac{\pi}4 \right) = \dfrac{\sqrt2}2\)
- \(\sin\left(\dfrac{3\pi}2\right) =\sin\left(\dfrac{\pi}2 + \pi\right)=-\sin\left(\dfrac{\pi}2 \right) = -1\)
- \(\sin\left(\dfrac{\pi}4\right) = \dfrac{\sqrt2}2\)
Ainsi \(\cos(-2018\pi) - \cos\left(\dfrac{-\pi}4\right) + \sin\left(\dfrac{3\pi}2\right) - \sin\left(\dfrac{\pi}4\right) = 1 - \dfrac{\sqrt2}2 -1 - \dfrac{\sqrt2}2 = -\sqrt 2\)
Question 4
- \(\cos\left(\dfrac{\pi}6\right) = \dfrac{\sqrt3}2\)
- \(\sin\left(\dfrac{\pi}3\right) = \dfrac{\sqrt3}2\)
- \(\sin\left(\dfrac{\pi}2\right) = 1\)
- \(\sin\left(\dfrac{4\pi}3\right) = \sin\left(\dfrac{\pi}3+\pi\right) = -\sin\left(\dfrac{\pi}3\right) = - \dfrac{\sqrt3}2\)
Ainsi \(\cos\left(\dfrac{\pi}6\right) + \sin\left(\dfrac{\pi}3\right) - \sin\left(\dfrac{\pi}2\right) + \sin\left(\dfrac{4\pi}3\right) = \dfrac{\sqrt3}2 + \dfrac{\sqrt3}2 - 1 - \dfrac{\sqrt3}2 =\dfrac{\sqrt3}2 + (-1)= \dfrac{\sqrt3 - 2}{2}\)
Ex 63 p 197⚓︎
Question 1
Pour tout \(x\in\mathbb R\), on a \(\cos^2\left(x\right) + \sin^2\left(x\right) = 1\)
Ainsi \(\cos^2\left(\dfrac{-\pi}{13}\right) + \sin^2\left(\dfrac{-\pi}{13}\right) = 1\)
Question 2
- \(\cos\left(\dfrac{-\pi}{6}\right) = \cos\left(\dfrac{\pi}{6}\right) = \dfrac{\sqrt 3}2\)
- \(\sin\left(\dfrac{-\pi}{6}\right) = -\sin\left(\dfrac{\pi}{6}\right) = \dfrac{-1}2\)
Ainsi \(\cos^2\left(\dfrac{-\pi}{6}\right) - \sin^2\left(\dfrac{-\pi}{6}\right) = \dfrac 3 4 - \dfrac 1 4 = \dfrac 1 2\)
Question 3
-
\(\sin\left(\dfrac{-5\pi}{6}\right) =-\sin\left(\dfrac{5\pi}{6}\right) =-\sin\left(\pi-\dfrac{\pi}{6}\right) =-\sin\left(\dfrac{\pi}{6}\right) =\dfrac{-1}2\)
-
\(\cos\left(\dfrac{2\pi}{3}\right) = \cos\left(\pi-\dfrac{\pi}{3}\right) = -\cos\left(\dfrac{\pi}{3}\right) = \dfrac{-1}2\)
- \(\cos\left(-\pi\right) = -1\)
Ainsi \(\sin\left(\dfrac{-5\pi}{6}\right) × \cos\left(\dfrac{2\pi}{3}\right) - \cos\left(-\pi\right) = \dfrac{-1}2×\dfrac{-1}2-(-1)=\dfrac 1 4 + 1 = \dfrac 5 4\)
Question 4
- \(\sin\left(\dfrac{\pi}4\right) = \dfrac{\sqrt2}2\)
- \(\cos\left(\dfrac{\pi}3\right) = \dfrac{1}2\)
Ainsi \(\dfrac{\sin\left(\dfrac{\pi}4\right)}{\cos^2\left(\dfrac{\pi}3\right)} = \dfrac{\dfrac{\sqrt2}2}{\left(\dfrac{1}2\right)^2} = 2\sqrt2\)
Ex 73 p 198⚓︎
On donne \(\sin\left(\dfrac{7\pi}{12}\right)=\dfrac{\sqrt 2 + \sqrt 6}4\)
Avec \(\cos^2(x) + \sin^2(x) = 1\) pour tout \(x\in\mathbb R\), on déduit
- \(\cos^2\left(\dfrac{7\pi}{12}\right) + \sin^2\left(\dfrac{7\pi}{12}\right)=1\)
- \(\cos^2\left(\dfrac{7\pi}{12}\right) + \left(\dfrac{\sqrt 2 + \sqrt 6}4\right)^2=1\)
- \(\cos^2\left(\dfrac{7\pi}{12}\right) + \dfrac{2 + 2\sqrt{2×6} + 6}{16}=1\)
- \(\cos^2\left(\dfrac{7\pi}{12}\right) + \dfrac{8 + 2\sqrt{4×3}}{16}=1\)
- \(\cos^2\left(\dfrac{7\pi}{12}\right) + \dfrac{8 + 4\sqrt{3}}{16}=1\)
- \(\cos^2\left(\dfrac{7\pi}{12}\right) + \dfrac{2 + \sqrt{3}}{4}=1\)
- \(\cos^2\left(\dfrac{7\pi}{12}\right) = \dfrac{4- (2 + \sqrt{3})}{4}\)
- \(\cos^2\left(\dfrac{7\pi}{12}\right) = \dfrac{2 - \sqrt{3}}{4}\)
Or \(\dfrac{\pi}{2}<\dfrac{7\pi}{12} < \pi\), donc on déduit \(\cos\left(\dfrac{7\pi}{12}\right) < 0\) et donc
- \(\cos\left(\dfrac{7\pi}{12}\right) = -\sqrt{\dfrac{2 - \sqrt{3}}{4}}\)
Variante⚓︎
On constate que
- \(A = \left(\dfrac{\sqrt 2 + \sqrt 6}4\right)^2 + \left(\dfrac{\sqrt 2 - \sqrt 6}4\right)^2\)
- \(A = \dfrac{2 + 2×\sqrt{2×6}+ 6}{16} + \dfrac{2 -2×\sqrt{2×6}+6}{16}\)
- \(A = \dfrac{16}{16}\)
- \(A=1\)
On en déduit que
On trouve donc une autre façon d'écrire la réponse qui est bien négative.
Ex 82 p 200⚓︎
On rappelle que \(\cos(\alpha+\beta) = \cos(\alpha)\cos(\beta)-\sin(\alpha)\sin(\beta)\)
Avec \(x=\alpha=\beta\), on tire \(\cos(2x) = \cos^2(x)-\sin^2(x)\)
Or avec \(1 = \cos^2(x)+\sin^2(x)\), en ajoutant ces deux lignes, on tire
\(1+\cos(2x) = 2\cos^2(x)\) d'où on déduit
On sait que \(\cos\left(\dfrac{\pi}4\right)=\dfrac{\sqrt 2}2\).
Avec \(x=\dfrac{\pi}8\), on a \(2x=\dfrac{\pi}4\) on déduit que
- \(\cos^2\left(\dfrac{\pi}8\right) = \dfrac{1+\cos\left(\dfrac{\pi}4\right)}2\)
- \(\cos^2\left(\dfrac{\pi}8\right) = \dfrac{2+\sqrt 2}4\)
Et avec \(\cos\left(\dfrac{\pi}8\right) > 0\), on déduit
- \(\sin^2\left(\dfrac{\pi}8\right) = \dfrac{4-(2+\sqrt 2)}4\)
- \(\sin^2\left(\dfrac{\pi}8\right) = \dfrac{2-\sqrt 2}4\)
Et avec \(\sin\left(\dfrac{\pi}8\right) > 0\), on déduit
Questions pour vérifier
- Comment expliquer que \(\cos\left(\dfrac{\pi}8\right) > 0\) ?
- Comment expliquer que \(\sin\left(\dfrac{\pi}8\right) > 0\) ?
- Savez-vous refaire les calculs sans aide et sans vous tromper ?